Bolesław Krzywousty

  • urodził się: 1085, zmarł: 1138
  • na tronie w latach: 1102 ( 1108) - 1138
  • jedenasty (dziesiąty) władca dynastii Piastów
  • poprzednik: Władysław Herman, (Zbigniew)
  • następca: Władysław II Wygnaniec
  • syn Judyty, księżnej czeskiej i Władysława Hermana
  • żona:
  1. Zbysława, córka Świętopełka II, wielkiego księcia kijowskiego
  2. Salomea, córka Henryka, hrabiego Bergu
  • dzieci z pierwszą żoną:
  1. Władysław II Wygnaniec
  2. Ryksa, żona Magnusa króla Szwecji i Danii, potem Włodzimierza księcia wielkiego nowogrodzkiego, potem Swekera I księcia Szwecji
  • dzieci z drugą żoną:
  1. Leszek (zmarł za życia ojca)
  2. Kazimierz Starszy (zmarł za życia ojca)
  3. Bolesław IV Kędzierzawy
  4. Mieszko III Stary
  5. Henryk Sandomierski
  6. Kazimierz Sprawiedliwy
  7. Dobranega Ludgarda, żona Dytryka margrabiego łużyckiego
  8. Judyta, żona Ottona, syna margrabiego brandenburskiego Albrechta I Niedźwiedzia
  9. Agnieszka, żona Mścisława II Chrobrego, księcia perejesławskiego, włodzimiersko-wołżyńskiego i wielkiego księcia kijowskiego.

Władca prywatnie.

Bolesław urodził się w 1085 roku jako syn księżnej czeskiej Judyty i Władysława Hermana. Zgodnie z kanonem wychowania monarszego i rycerskiego, od dzieciństwa opanowywał sprawności potrzebne na łowach i w boju. Przekaz mówi, że już jako pacholę szedł na łowy z oszczepem, bijąc dwie sztuki. Mając siedem lat uczestniczył przy boku Sieciecha w wyprawie łupieskiej na Morawy. Był wykształcony - znał zapewne język niemiecki i ruski, łacinę, posiadł pewną znajomość modlitw łacińskich. Odznaczał się odwagą, zdolnościami i opanowaniem. Był ambitny i okrutny. Przykładem tego może być jego postępowanie wobec brata. Jednak w swej bezwzględności nie odbiegał wiele od innych władców tej epoki. Był bardzo zręcznym politykiem, świetnie wybrnął z trudnej dla siebie sytuacji po śmierci brata Zbigniewa. W 1103 (lub 1102) roku zawarł związek małżeński ze Zbysławą, córką Świętopełka II, wielkiego księcia kijowskiego. Małżeństwo to miało zapewnić mu sojuszników ze strony książąt ruskich w konflikcie z bratem. Z powodu ślubu miał nawet pewne kłopoty. Zbysława była bowiem cioteczną wnuczką Kazimierza Odnowiciela i zbyt bliskie pokrewieństwo budziło opory ze strony Kościoła. Protegowany księcia na biskupstwo krakowskie Baldwin udał się do Rzymu z interwencją w tej sprawie. Ze Zbysławą miał Bolesław dwoje dzieci: syna Władysława oraz córkę Ryksę, którą wydał za króla Danii i Szwecji. Małżeństwo to zakończyło się rychłą śmiercią Ryksy w 1108 roku. Z normalizacją stosunków z Cesarstwem na początku drugiego dziesięciolecia XII wieku wiąże się drugie małżeństwo Bolesława Krzywoustego z Salomeą, córką Hneryka hrabiego Bergu (około 1115 roku). Salomea dała mężowi szczęście małżeńskie oraz liczne potomstwo - co najmniej 11 dzieci. Ze związku tego Bolesław miał pięciu lub sześciu synów (ostatni, Kazimierz, urodził się już po śmierci ojca) i co najmniej trzy córki.