Władysław I Herman

  • urodził się: około 1043, zmarł: 1102
  • na tronie w latach: 1082-1102
  • dziewiąty władca dynastii Piastów
  • poprzednik: Bolesław Szczodry
  • następca: Bolesław Krzywousty
  • syn Kazimierza Odnowiciela i Dobronegi Marii, księżnej ruskiej
  • żony:
  1. nieznana, oddalona w 1082 roku
  2. Judyta, córka księcia czeskiego Wratysława
  3. Judyta Maria, wdowa po królu węgierskim Salomona, córka cesarza Henryka III
  • dzieci z pierwszą żoną:
  1. Zbigniew
  • dzieci z drugą żoną:
  1. Bolesław Krzywousty
  • przydomek:

było to imię nadane synowi na cześć wuja Kazimierza Odnowiciela arcybiskupa kolońskiego Hermana, z którym Kazimierz utrzymywał bliskie stosunki

 

Władca prywatnie.

Władysław był młodszym synem Kazimierza Odnowiciela. Urodził się około 1043 roku. Całe życie pozostawał w cieniu energicznego i ambitnego brata. Nie został nawet uwzględniony przy zawieraniu małżeństw dynastycznych. Jego pierwszą żoną była Polka, nie skoligacona z żadnym książęcym rodem. Małżeństwo zawarto tradycyjnym zwyczajem słowiańskim (bez udziału Kościoła) już po śmierci Kazimierza Odnowiciela. Związek taki obniżał pozycję polityczną Władysława. W XI wieku Kościół uznawał jeszcze za ważne małżeństwa zawierane słowiańskim obyczajem (nie tolerował jednak tradycyjnych rozwodów). Na brak roszczeń do władzy wskazywałoby też imię pierwszego syna Władysława. Zbigniew nie było imieniem książęcym. Pierwsze małżeństwo księcia przypuszczalnie zakończyło się odesłaniem żony do domu ojca. Według słowiańskiego obyczaju równoznaczne to było z rozwodem. Zrodzony z tego związku syn, Zbigniew w kołach świeckich uznawany był za prawowitego członka dynastii. Kręgi kościelne nie uznając rozwodów, odesłanie pierwszej żony potraktowały jako odsunięcie nałożnicy, a Zbigniewa uważały za nieślubne dziecko. Pod okiem babki, księżnej - wdowy Dobronegi kształcił się Zbigniew w szkole katedralnej w Krakowie. Po śmierci króla Bolesława Władysław Herman zawarł związek małżeński z Judytą, księżniczką czeską. Małżonkowie długo czekali na potomka. Zgodnie z tradycją, szukali pomocy w modlitwie i ofiarach na rzecz Kościoła. Wysłali np. dary do St. Gilles, modnego wówczas ośrodka kultu. W 1085 lub 1086 roku urodził się długo oczekiwany syn Bolesław. Wkrótce potem księżna zmarła. W trzy lata później Władysław Herman zawiera kolejne małżeństwo - tym razem z Judytą Marią, siostrą cesarza niemieckiego. Nie cieszyła się ona w kręgach kościelnych najlepszą opinią. Pomawiana o zbyt swobodne obyczaje. Były to prawdopodobnie plotki mające popsuć opinię antypapieskiemu wtedy dworowi cesarskiemu. W polskiej historiografii pojawiły się opinie nawiązujące do tych przekazów. Oskarżano bowiem Judytę Marię o bliski związek z wojewodą Sieciechem. Trudno nakreślić jednoznaczny obraz osobowości Władysława Hermana. Dawniejsi historycy pisali o jego dobroci i słabej woli, widząc w nim marionetkę w rękach wszechwładnego palatyna Sieciecha. Dziś historycy podkreślają jego rozsądek i sprawne rządy po wygnaniu Sieciecha i uważają wcześniejsze działania Sieciecha za sprawne wykonywanie woli władcy. Źródła przedstawiają księcia jako ociężałego, schorowanego i słabego fizycznie (prawdopodobnie cierpiał na podagrę). Z pewnością nie był on ideałem rycerza, a to było istotnym elementem ówczesnego wzorca monarchy. W działaniach rycerskich książę musiał wyręczać się palatynem. Dyskwalifikowało go to w oczach współczesnych mu ludzi.